

D4028

@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། དྷ་རྨ་དྷ་རྨ་ཏཱ་བི་བྷཾ་ག་བྲྀ་ཏྟི་། བོད་སྐད་དུ། ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་འགྲེལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཕམ་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །མ་ཕམ་གང་གིས་སྒྲ་བཞིན་དོན་འཛིན་པའི། །འཁྲུལ་པས འཇིག་རྟེན་ལམ་གོལ་སོང་མཁྱེན་ནས།།བསྟན་པ་བསྡུ་བ་མཛད་དེ་འདི་གསུངས་པ། །བླ་མ་དེ་ལ་ཐལ་སྦྱར་རབ་བཏུད་ནས། །བླ་མ་རྣམས་ལས་ཐོས་ནས་དེ་ཉིད་ཀྱིས། །གནང་བས་ཚིག་བསྡུས་བསྟན་བཅོས་འདི་ཡི་དོན། །ཟབ་མོ་ཉིད་ནི་ཅུང་ཟད་ ཚིག་རེ་ནས།།རང་ནུས་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དབྱེ་ཕྱིར་འབད། །གང་ཕྱིར་ཤེས་ནས་འགའ་ཞིག་སྤང་བྱ་ཞིང་། །གཞན་འགའ་ཞིག་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་བྱ་བ། །དེས་ན་དེ་དག་མཚན་ཉིད་སྒོ་ནས་ནི། །རྣམ་དབྱེ་འདོད་པས་བསྟན་བཅོས་འདི་བྱས་སོ། །གང་ ཕྱིར་ཤེས་ནས་འགའ་ཞིག་སྤང་བྱ་ཞིང་།།གཞན་འགའ་ཞིག་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་བྱ་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གསུངས་པའོ།།དེ་དག་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་དབྱེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ཐ་དད་པའི་སྒོ་ནས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ་། །ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །སྨྲས་པ། དེ་དག་མཚན་ཉིད་སྒོ་ནས་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ། །ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ རེ་ཞིག་ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་དེ་དག་ཉིད་རྣམ་པར་དབྱེའི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་འདི་དག་ཙམ་དུ་ཟད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བརྗོད་པ་མང་པོ་རྣམས་ལས་བཀོལ་ནས་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ ཕུང་པོ་དང་།ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མདོར་བསྡུས་པས། འདི་ཐམས་ཅད་ནི་གཉིས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ སོགས་པ་དེ་ནི།བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་འདི་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་གང་ཞིག་བསྟན་པ་འདི་ཉིད་དུ་བཤད་པ་དེ་གཟུང་བའི་དོན་དུའོ། །ཐམས་ཅད་སྨོས་པ་ཡང་དེ་ཡང་འདི་ཙམ་ཉིད་དོ། ། ཞེས་བསྟན་པའི་དོན་དུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་ནི་འདི་ཉིད་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་རམ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་མེད་པར་བརྗོད་ནས་། གང་ཞིག་གང་གིས་བསྡུས་ཞེས་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་གིས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མི་ཤེས་སོ་ཞེ་ན། དེའི ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི།ཆོས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་འཁོར་བའོ། །དེ་ལ་ཆོས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་རང་བཞིན་འཁོར་བ་ནི་ཆོས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཅིག་ཤོས་ཀྱང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ།།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཡང་ཐེག་པ་གསུམ་ཡང་ཡིན་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་ཡིན་པས་ཐེག་གསུམ་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ ཞེས་བྱའོ།།དེ་ལ་ཆོས་ཉིད་ནི་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་དེས་བསྡུས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་དེ་ལྟར་ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་མོད། ། མཚན་ཉིད་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ན། འདིའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེས་ཆོས་དེ་ཉིད་ནི་མི་ཤེས་སོ་ཞེ་ན། དེས་ན་དེའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ། གཉིས་དང་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་བརྗོད་པར་སྣང་བ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད དོ།།གཉིས་སུ་སྣང་བ་དང་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་བརྗོད་པར་སྣང་བ་ནི་གཉིས་དང་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་བརྗོད་པར་སྣང་བའོ།

梵语：Dharma dharmatā vibhaṅga vṛtti
藏语：法与法性分别论释
顶礼世尊弥勒！
弥勒已知世间因执著文字义，迷惑而入歧途，为摄受教法而宣说此论。我今合掌敬礼彼上师。
从诸上师处闻已，承蒙许可，为略释此论义，将甚深义一一分别，随己能力而努力。
为何有些应知已而断除，其他则应现证，故欲从相之门分别彼等而造此论。
'为何有些应知已而断除，其他则应现证'，此是依次就染污相之法，及由清净相之处转依所分别之法性而说。
'从彼等相门分别'者，意为非从境不同门。余义易解。
问：'从彼等相门分别'者，是仅分别法与法性彼等，而非其他耶？抑或仅此而已耶？
答：并非从众多所说中择取而作二分。
若问云何？世尊所安立蕴、界、处等，摄略则此一切为二。何以故？以法与法性所摄故。
蕴、界、处等，摄之则成二种，即：法与法性。
此中言'此'者，为取此教中所说彼义。言'一切'者，为显示唯此而已，因余者摄于此中或无故。
如是无差别而说已，或有不知何者为何所摄，不知轮回与涅槃之分别，故说：
由法所分别者是轮回。此中法以具染污相故，其自性轮回称为由法所分别。
另一者，由法性所分别者是三乘涅槃。涅槃以三乘所应得故，称为三乘涅槃。又是三乘亦是涅槃，故称三乘涅槃。
此中法性以具处转依相故，其所摄涅槃称为由法性所分别。
轮回与涅槃虽如是由法与法性所分别，然因未说相故，不知此相如何。故为说其相而言：二及如所言显现者，是虚妄分别，为法之相。二显现及如所言显现者，即是二及如所言显现。

།དེ་ལ་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པའི་དངོས་པོ་མིག་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་གཉིས་སུ་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཇི་ལྟར་མངོན་ པར་བརྗོད་པར་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ།ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་དུ་གདགས་པའི་རྟེན་གྱི་ངོ་བོ་དེ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའོ། །དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང་མ་ལུས་པར་བརྗོད་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པ་ མ་ཡིན་པའི་ངེས་པའི་ཚིག་ནི།མེད་པ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་འདི་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་ཏུའི་སྒྲ་དང་རྟོག་པའི་སྒྲ་དག་གི་ངེས་པའི་ཚིག་ནི། ཐམས་ཅད་དུ་དོན་མེད་ཅིང་རྟོག་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའོ། །དོན་མེད་ པ་ཉིད་ཀྱང་སྣང་བ་དེའི་བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྟོག་པ་ཙམ་ཉིད་ནི་སྣང་བ་འཁྲུལ་པ་ཙམ་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི། །གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པ་དང་། བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་། རྗོད་པར་ བྱེད་པ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ།།གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ཁྱད་པར་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་། རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཁྱད་པར་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། ཁྱད་པར་མེད་པ་ཉིད་ནི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བས་སོ། །འདི་ནི་གཟུང་བའོ། །འདི་ནི་འཛིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའམ། འདི་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ། །འདི ནི་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་གཉིས་སམ།བརྗོད་བྱ་དང་རྗོད་བྱེད་ཡོད་ན་ནི་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ནི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང་མ་ལུས་པར་བསྟན་ པ་ཡིན་ནོ།།སྔར་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། མེད་པ་སྣང་བའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་སྣང་བ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་མེད་པར་སྣང་ལ། དེའི་ཕྱིར་དེ་འཁྲུལ་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱ་བའོ། ། @#། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ནི་ཕྱི་མ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པ་སྣང་བ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། སྒྱུ་མའི་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ བཞིན་ནོ།།དཔེར་ན་སྒྱུ་མར་བྱས་པའི་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་དང་། ནོར་དང་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ལྟར་མེད་ལ། སྣང་བ་ཡང་ཡིན་པ་ལ་དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཡང་མེད་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཡོད་པ་ཡང་མི་སྣང་ བའི་ཕྱིར་རོ།།འཁྲུལ་པ་ཞེས་རྗེས་སུ་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་མེད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་པ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །མཐོ་ཡོར་དང་མིའི་རྣམ་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་མི་སྣང་བ་དང་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཁྲུལ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ འཇིག་རྟེན་ན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ཅིའི་དོན་གྱིས་མེད་པ་དང་། སྣང་བ་དག་ལས་གང་རུང་ཞིག་མེད་པར་མི་འདོད་ཅེ་ན། གསུངས་པ། མེད་པ་དང་སྣང་བ་དག་ལས་གང་རུང་ཞིག་མེད་ན་ནི་འཁྲུལ་པ་དང་། མ་འཁྲུལ་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་ པར་བྱང་བ་མི་འཐད་དོ།།གལ་ཏེ་མེད་པ་ཁོ་ནར་གྱུར་ཏེ་སྣང་བར་མ་གྱུར་ན་ནི་དེ་མེད་པས་འཁྲུལ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། མེད་པ་ནི་མེད་པ་ཉིད་དུ་མ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཁྲུལ་པ་མེད་ན་ནི་མ་འཁྲུལ་པ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། མ་འཁྲུལ་པ་ནི་དེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

其中，所谓能取所取二法，即眼与色等二种显现，以及依此所显现的言说，即自性与差别假立之所依的自性，这就是遍计所执。
所谓'这是法的相'，即是完整无误地说明了法相。
其中，遍计所执的词义解释是：因为显现无有之故而是遍计所执。因为此法并不存在，'遍'字和'计'字的词义解释是：因为一切处皆无实义而仅是分别，故称遍计。
无实义性是因为彼显现的自性完全不成立之故。仅是分别则是因为显现仅是错乱而存在之故。
法相已经解释完毕。法性的相是：所取、能取、所诠、能诠无差别的真如，这就是法性相。
所取与能取无差别性，以及所诠与能诠无差别性，即是真如，这也是法性相。
无差别性是依次因为无二故，以及不可言说故。凡是无有差别者即称为无差别。
若说'这是所取，这是能取'，或'这是所诠，这是能诠'等二法，或有所诠能诠，则成有差别。因为无有彼等，故为无差别真如。这也是法性相。
所谓'这是法性相'，即是完整无误地显示了法性相。
前述的法相，因为是无而显现故是错乱，是烦恼的因。因为显现非有故，彼是无而显现，因此应知彼仅是错乱。
正因如此，也是烦恼的因，因为执著于彼，则于后世生起三种烦恼故。
若问无而显现是何等，答：如幻象大象等显现。
譬如幻化的大象等，以及财物、谷物等，如其所显现般并不存在，却又显现。同样，遍计所执也是无而显现。
又因为有法亦不显现故。
所谓'随顺错乱'是说因为二种无我有而不显现故也是错乱。
如世间所见，柱子与人的形相，有而不显现与无而显现，这就是错乱的相。
又若问：为何不承认无与显现二者之一不存在？答：若无与显现二者之一不存在，则错乱、不错乱、烦恼、清净皆不应理。
若仅是无而不显现，则因其无故不成错乱，因为无即是无，不会错乱故。若无错乱则亦无不错乱，因为不错乱是以彼为前提故。
因此烦恼也将不存在，因为彼是以错乱为因故。

།དེ་མེད་ན་རྣམ་པར་བྱང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་བྱང་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ དེ་མེད་ན་འབད་པ་མེད་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་བས་ན་མངོན་སུམ་དང་འགལ་ལོ།།འོན་ཏེ་སྣང་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི་མེད་པར་མ་གྱུར་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་མེད་པ་མེད་པས་འཁྲུལ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྣང་བ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་ན་མ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཁྲུལ་པ་ མེད་ན་སྔ་མ་བཞིན་ལྷག་མར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་བས་རིགས་པ་དང་འགལ་ལོ། །འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་དེ་ལྟར་སོ་སོར་གྲུབ་པའི་མཐོ་ཡོར་དང་། སྐྱེས་བུ་དག་ལ་འཁྲུལ་པར་མིང་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་དང་མངོན་པར་ བརྗོད་པ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་།དེ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཅི་ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་དག་གཅིག་ཉིད་དུ་ཁས་བླང་བར་བྱས་པའམ་། འོན་ཏེ་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་སྙམ་ན། གསུངས་པ། གཉིས་པོ་དག་ནི་ གཅིག་ཉིད་མ་ཡིན་ཞིང་སོ་སོ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ།ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པོ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་དག་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་དང་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ཀྱང་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་དང་ ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རེ་ཞིག་ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ལ་ཆོས་ནི་མེད་པ་ཡིན་པས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དག་ཅི་ལྟར་གཅིག་ཉིད་དུ་ གྱུར་།ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཁྱད་པར་མེད་ཅེ་ན། ཆོས་ཉིད་ནི་ཆོས་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཟུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་དང་ ཆོས་ཉིད་དག་གཅིག་མ་ཡིན་པ་དང་།སོ་སོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་བཤད་ཟིན་ཏོ་། །འོན་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དེ་དག་ལས་ཇི་ལྟར་ཆོས་དེ་ལ་ཞུགས་པའམ། ཇི་ལྟར་ལེགས་པར་ཞུགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། གསུངས་པ། རྣམ་པ་དྲུག་གིས་ཆོས་ལ་འཇུག་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ཡིན་ཏེ་།འཆད་པར་འགྱུར་བ་རྣམ་པ་དྲུག་གིས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་ཉིད་དང་། གྲུབ་པ་དང་། གཅིག་ཉིད་མ་ཡིན་ཞིང་སོ་སོ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དང་། གནས་ཐུན་མོང་བ་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང་། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་སྣང་བ་མེད་པ་ལ་འཇུག་པས་སོ། ། @#། །དེ་ལ་མཚན་ཉིད་དང་། གྲུབ་པ་དང་། གཅིག་ཉིད་མ་ཡིན་ཞིང་སོ་སོ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ནི་མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གསུམ་པོ་འདི་ནི་མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་ཉིད་དང་། གྲུབ་པ་དང་། གཅིག་ཉིད་མ་ཡིན་ཞིང་སོ སོ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པའོ།།མཚན་ཉིད་ནི་གཉིས་དང་། ཇི་ལྟར་མངོན་པར་བརྗོད་པར་སྣང་བ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །གྲུབ་པ་ནི་མེད་པ་དང་སྣང་བ་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་མེད་ན་འཁྲུལ་པ་དང་། མ་འཁྲུལ་པ་དང་། ཀུན་ ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་།རྣམ་པར་བྱང་བ་མི་འཐད་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་བས། དེ་གཉི་ག་ཁས་བླངས་པས་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་གྲུབ་པའོ། །གཅིག་ཉིད་མ་ཡིན་ཞིང་སོ་སོ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །གནས་ནི་གང་ཞིག་གང་དུ་འཁོད་པ་དེ་ནི་གནས་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སོ། །དེ་ལ་གང་ཞིག་འཁོར་བ་དང་གང་དུ་འཁོར་བ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་གནས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བརྟེན་པ་དང་། རྟེན་གྱི་ངོ་བོ དངོས་པོ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དང་།འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནི་ཐུན་མོང་པ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་རིག་པ་སྟེ། རྒྱུད་སོ་སོར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དེར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཅིག་ཤོས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་སོ། །དེ་ ཡང་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ།

若无此，则不会成为清净，因为清净是以烦恼为前导的缘故。因此，若无此，则会无需努力而解脱，这与现量相违。若仅是显现而非不存在，如此则因无有不存在而不会成为错乱，因为若圆满成就为彼显现的自性则不会错乱。若无错乱，如前所说也不会有余。因此，人的作用将成无义，这与理相违。在世间中，也是如此对各自成立的幻影和人安立错乱之名的缘故。
已说明二者和言说如何显现的法相，以及彼无差别的法相。如此，是否应当承许法和法性为一性，抑或是差别性？说道：二者非一亦非异，因为有和无无差别的缘故。所谓二者，即法和法性，不许为一性和异性。为何如此？因为有和无有差别及无差别的缘故。
首先，法和法性并非不合理，为何如此？因为有和无有差别的缘故。法性是有，法是无，有和无有差别者，如何成为一性？异性亦非。为何如此？因为有和无无差别的缘故。如何无差别？因为法性是以法不存在而区分的缘故，因为无有所取等差别的缘故。
已说明法和法性非一非异。然而，如此无差别的彼等，如何趣入彼法？如何善巧趣入？说道：以六相趣入法为无上，即将宣说的六相。即：相、成就、非一非异、共同处、不共同、无所取能取显现而趣入。
其中相、成就、非一非异如经所说，即此三者应当如经而知，即：相、成就、非一非异。相为二及如言说显现的非真实分别，为法相。成就即若无有无和显现任一者，则有错乱、无错乱、烦恼、清净不合理之过，故承许彼二者而成就有果。非一非异即因有和无有差别及无差别的缘故，如经所说。
处即某者住于某处非为处，即有情界和世界。其中轮回者和所轮回处即为法处。彼亦如其次第，所依和能依的体性，即有情界和世界。其中世界如共同的识，因为于一切有情各自相续中生起彼显现的识的缘故。另一者即是有情界。彼亦有共同和不共同。

།དེ་ཡང་སྐྱེ་བ་དང་། ཐ་སྙད་དང་། ཕན་པ་དང་། གནོད་པ་དང་། ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་ནི་ཕན་ཚུན་བདག་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་བའོ། །སྐྱེ་བ་དང་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་དང་། ཕན་པ་དང་། གནོད་པ་ དང་།ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་རྒྱུད་སོ་སོ་ལ་ཡོད་པ་རྣམས་ནི་ཕན་ཚུན་དེར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་བདག་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཐུན་མོང་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་གྲུབ་བཞིན་དུ་བདག་པོ་སྨོས་པ་ནི་དམིགས་པའི་རྒྱུ་ གསལ་བའི་དོན་དུའོ།།འདི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། གནས་དང་། རྣམ་པར་རིག་པ་དང་། ལས་དང་། བདེ་སྡུག་དང་། འཆི་འཕོ་བ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། བཅིངས་པ་དང་། གྲོལ་བ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པས་ན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་ གནས་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ།དེར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པའི་བག་ཆགས་རྣམས་ནི་དེ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ལས་ནི་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་མདོ་ཇི་ལྟ་བ་ བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་གནས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སོ་སོར་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། ཕན་ཚུན་རྒྱུད་སོ་སོར་དེར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། ལུས་ངག་གི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་དག་ཕན་ཚུན་དེར་སྣང་བ་རྣམ་པར་རིག་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཡང་ཐ་སྙད་ཀྱིས་མ་བསྡུས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བརྗོད་པ། ལུས་ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ནི་བསྡུས་མོད་ཀྱི། དེ་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་དགེ བ་དང་མི་དགེ་བ་ཉིད་གང་གིས་དེ་ལས་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་དེ་ཡང་ཕན་ཚུན་དུ་དེར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པས་ན་ལུས་ངག་གི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཡང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ ཉིད་དོ།།གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་སྣང་བ་མེད་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི་གཟུང་བར་སྣང་བ་མེད་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དེས་ན་གཟུང་བར་སྣང་བ་མེད་པ་ལ་འཇུག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གསུངས་པ། ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུང་བ་ཐུན་མོང་པར་སྣང་བ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་ པ་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་དེ།ཐུན་མོང་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་སྣོད་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པར་སྣང་བ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཉིད་རྒྱུད་སོ་སོ་ལ་སྐྱེ་བ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རིག་པར་གྱུར་པ་ལ་དེར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་ འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རིག་པར་གྱུར་པ་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ།རྣམ་པར་རིག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་གཞན་གྱི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྣོད་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཐུན་མོང་པ་ཡིན་པས་ན་རྒྱུད་སོ་སོ་ལ་དེར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་སྐྱེ་བ་དེའི་ཕྱིར་ གཅིག་གི་རྣམ་པར་རིག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཞན་གྱི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དོན་མེད་དོ། །སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཐུན་མོང་པའི་གཟུང་བ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཡང་འདིས་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཅིག་ཤོས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གཟུང་བ་རྣམ་པར་རིག་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་གཞན་གྱི་ སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་དང་།མཉམ་པར་བཞག་པའི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་རྣམ་པ་གཉི་ག་ཡང་ཕན་ཚུན་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ལ་ནི། རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྣང་ བའི་ཕྱིར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ལ་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་སྣང་བའི་གཟུང་བ་རང་གི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཉིད་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་སེམས་ལ་སོགས་པ་དེའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིག་ཤོས་མཉམ་པར་བཞག་པ་ལ་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་དེའི་གཟུགས་ བརྙན་སྣང་བའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་སེམས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྗེས་སུ་འཇུག་གོ།

此外，生起、名言、利益、损害、功德和过失，由于是以自性互为因，故为共同。生起和见解等名言、利益、损害、功德和过失等存在于各自相续中的，由于是以自性互为因而生起互相显现的识，故称为有情界共同。虽已成立'由于互为因'，而说'自性'是为了明显表达所缘因的意义。
若问何为不共同？答：处所、了别、业、苦乐、死亡、出生、束缚和解脱是不共同，故为不共同。其中，处所是阿赖耶识，因为显现于彼的了别习气安住于彼故。了别是转识。业是善、不善和无记。其余应如经中所说理解。
其中，处所等由于非有形体且为各别所知，故非互相显现于各自相续中的了别生起之因，因此称为有情界不共同。
虽然身语业的了别互为显现了别生起之因，为何不摄于名言中？答：身语的了别虽摄于名言中，但其业的了别则不然。此处是就能了知彼为业性的善不善性而言，故如是宣说。
由于彼显现的了别也非互为彼显现了别生起之因，故身语业的了别也是不共同性。
无所取能取显现的趣入，即是趣入无所取显现，因此就趣入无所取显现而言所说：于显现共同外境所取的能取了别识中，离识外无外境，因为是共同故。因为器世间的了别显现能取了别于各自相续中生起故。
于成为能取了别者中，除显现于彼的识外，无其他成为能取了别的外在能取了别，且彼了别也不成为他者的对境。因为器世间的了别是共同，故于各自相续中生起显现于彼的了别，因此一者的了别不成为他者的对境。故无外境。
有情界共同的所取了别也由此遮遣。另一不共同所取了别的对境，即所谓他人的心心所，无论等持位或非等持位的能取了别二者皆不互为对境。为何如此？于非等持位中，是因为显现自分别故。
因为于非等持位中，唯有显现自分别的所取自了别成为对境，故他人的心等非其对境。另于等持位中，也因为于三摩地行境中显现其影像，故他人的心等非对境，应如是随顺理解。

།གང་གི་ཕྱིར་མཉམ་པར་བཞག་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ལ་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དེའི་གཟུགས་བརྙན་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཉིད་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཡུལ་ཡང་གཞན་གྱི་ སེམས་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་རང་གི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཉིད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་དོན་མེད་ལ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཟུང་བར་སྣང་བ་མེད་དོ། །གཟུང་བར་སྣང་བ་དེ་མེད་པར་གྲུབ་པ་ན་ཡང་འཛིན་པར་སྣང་བ་མེད་པར་གྲུབ་སྟེ། གཟུང་ བ་མེད་ན་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལས་ཀྱང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་སྣང་བ་མེད་པར་འཇུག་པའི་རིམ་གྱིས་གྲུབ་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐོག་མ་མེད་པའི་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་དེ་བཞིན་ཉིད་མི་ཤེས་པ་མེད་པའི་གཉིས་སྣང་བ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྒྱུ་དེ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཐོག་མ་མེད་པའི་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་དེ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་སྣང་བ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམ་པ་གཉིས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི ལས་ཀྱང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་སྣང་བ་མེད་དོ།།གང་ལས་ཤེ་ན། གཉིས་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པར་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པར་ཡང་འགལ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ལས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །གང་གིས་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་ ཤེས་པ་དེ་ནི་ཆོས་ལ་འཇུག་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།ཆོས་ལ་འཇུག་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། གང་གི་ཕྱིར་ད་ནི་ཆོས་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གསུངས་པ་ནི། རྣམ་པ་དྲུག་གིས་ཆོས་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་ལ་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཆད་པར་འགྱུར་བ་དྲུག་གིས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་ཉིད་དང་། གནས་དང་། ངེས་པར་རྟོག་པ་དང་། རེག་པ་དང་། རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། དེའི་བདག་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་སོན་པ་ལ་འཇུག་པས་སོ། །དེ་ལ་མཚན་ཉིད་ནི་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པ་དང་། བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་། རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་གནས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་། གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སུ་གཏོགས་པའི་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གཟུགས་ལ སོགས་པའོ།།ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ནི་མདོ་དང་དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གཉིས་སྨོས་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བས་བསྡུས་པའི་དབང་དུ་བྱེད་པས་སོ། །དེ་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པ་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཚུལ་ བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་བསྡུས་པའི་སྦྱོར་བའི་ལམ་ཐམས་ཅད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།ཐམས་ཅད་ནི་ཐོས་པ་དང་། བསམས་པ་དང་། བསྒོམས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་སྟེ། དེས་དེ་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རེག་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ལམ་ གྱིས་མངོན་སུམ་གྱི་ཚུལ་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཐོབ་ཅིང་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རེག་པ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་དེ་བཞིན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་པ་ཡིན་ལ།དེ་ཡང་ཐོབ་ཅིང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཐོབ་པ་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི། ཐོབ་ ཅིང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བས་སོ།།ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་འདི་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། མངོན་སུམ་གྱི་ཚུལ་དུའོ། །མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དུ་འདི་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །རེག་པའི་ དོན་དེ་དག་ཏུ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡིན་པས་དེ་སྟོན་པ་ནི།རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནི་དེའི་དྲི་མ་དྲུངས་དབྱུང་བའི་དོན་དུ་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་ཉིད་བསྒོམ་པའི་ལམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཐམས་ཅད་དོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་དེ་མ་ཐག་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་དེ་ལ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཞེས་ བརྗོད་དོ།

由于等持的识也是以三摩地境界的影像显现的识本身成为对境，因此它的对境也不是他人的心等。即便如此，由于自己的识本身是对境的缘故，没有离识外的对境，由于没有它的缘故，就没有所取显现。当所取显现不存在成立时，能取显现也不存在成立，因为没有所取就没有能取。由此也应当了知以所取和能取显现不存在的次第而成立。为什么呢？因为无始串习已成立的缘故。不了知真如的无明的二现，这颠倒之因是无始串习。因此，由于无始串习成立的缘故，由于圆成实的缘故，所取和能取显现是不存在的，因为二种颠倒不是真实的缘故。由此也无所取和能取显现。从何得知？因为二者非圆成实已经成立的缘故。二者非圆成实也应当从见到相违识生起等因而了知。如是遍知者即是无上入法，如是宣说。
入法已经解说完毕。
由于现在应当宣说入法性，故依此而说：以六种相入法性是无上的，即将要解说的六种。即：相、处、决择、触、随念以及趣入彼性。其中相是所取、能取、所诠、能诠无差别的真如是法性之相，如经所说。其中处是一切法和属于十二分教的一切经。一切法是色等。十二分教是经、应颂等。说二者是依据杂染和清净所摄的缘故。其中决择是依大乘经典如理作意所摄的一切加行道，一切是闻、思、修所分别，由此对彼决择的缘故。其中触是为获得正见故以见道现前方式获得真如并体验，其中触是以见道各别了知真如，而且说是获得并体验。获得即是体验，故说获得并体验。又如何安立此体验？故说：以现前方式。凡是现前即是体验，此是显示此义。由于触义是随念，故显示此：随念是为断除彼垢故，如所见修道一切菩提分所摄。其中以见道无间的修道即说为随念。

།ཐོབ་ཟིན་པའི་ལམ་དེ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་རྗེས་སུ་དྲན་པས་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་བྱེད་དོ་། །དེ་ཡང་ཅིའི་དོན་དུ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། དེའི་དྲི་མ་དྲུངས་དབྱུང་བའི་དོན་དུ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་བསྒོམས་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དྲི་མ་ལྷག་མ་སྤང་བའི་དོན་དུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ ཐ་ཚིག་གོ།།རྗེས་སུ་དྲན་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་སོན་པ་ཡིན་པས་དེ་སྟོན་པ་ནི། དེའི་བདག་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་སོན་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དྲི་མ་མེད་པར་གྱུར་པ་ན་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་དུ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་། །དེ་ལ་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་དྲི་མ་ལྷག་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དེ་ བཞིན་ཉིད་དྲི་མ་མེད་པར་གྱུར་པ་ན་གང་ཞིག་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་དུ་སྣང་བ་སྟེ།དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཙམ་དུ་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་སོན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ཡང་ གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཡོད་པས་ན། འདི་ལ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་བསྟན་ཏེ། དྲི་མ་མ་ལུས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་དེ་ལ་ཡང་ ཇི་ལྟར་འཇུག་པར་བྱ་ཞིང་།ཇི་ལྟར་དེ་ལ་ཞུགས་པ་བླ་ན་མེད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། གསུངས་པ། རྣམ་པ་བཅུས་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལ་འཇུག་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཆད་པར་འགྱུར་བ་རྣམ་པ་བཅུས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། རང་བཞིན་དང་། དངོས་པོ་དང་། གང་ཟག་ དང་།ཁྱད་པར་དང་། དགོས་པ་དང་། རྟེན་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། ཉེས་དམིགས་དང་། ཕན་ཡོན་ལ་འཇུག་པས་སོ། །དེ་ལ་དང་པོར་རང་བཞིན་ལ་འཇུག་པ་ནི་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་མི་སྣང་བ་དང་། སྣང་བའི་དོན་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་དྲི་མ་མེད་ པའོ།།གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་མི་སྣང་བའི་དོན་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་སྣང་བའི་དོན་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་དྲི་མ་མེད་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དེ་ལ་ནི་རང་བཞིན་ལ་འཇུག་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ ལ་དངོས་པོ་ལ་འཇུག་པ་ནི་ཐུན་མོང་པ་སྣོད་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་དང་།མདོ་སྡེའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གནས་ཡོངས་ སུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་སྟེ།དེའི་རྗེས་སུ་སོང་བའི་དབྱེ་བ་ལས་ཀྱང་འབྲས་བུའི་དབྱེ་བ་ལས་སོ། །སྣང་བ་དང་། འདོམས་པ་དང་། ཀུན་དུ་སྟོན་པའི་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་ལ་འཇུག་པ་ནི་དང་པོ་གཉིས་ནི་སངས་ རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་གྱི།གཞན་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་མ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཡིན་ལ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཡིན་པས་ཐུན་མོང་ པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་ཁྱད་པར་ལ་འཇུག་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཁྱད་པར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཁྱད་པར་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་གཉིས་ཀྱི་ཡིན་གྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་ནི་མཐོ་དམན་ཅན་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཐོབ་པས་སྟོན་པ་དང་། འདོམས་པ་དང་། དབང་འབྱོར་པ་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཁྱད་པར་ལས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་སྟོན་པ་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཁྱད་ པར་ནི་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ལས་རྟོགས་པར་བྱའོ།།འདོམས་པ་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཁྱད་པར་ནི་ཟབ་པ་དང་། རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། ངོ་མཚར་དུ་མའི་སྒོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ།

在获得道路之后，以随念使之趣向现前。为何如此呢？答曰：为了拔除其垢染，即为了断除以修习真如而应断除的特征垢染之残余的缘故。这是其含义。
在随念之后立即趣近其本性，为显示此义，即'成为无垢真如时一切唯现为真如'。当以修道断除余垢而成为无垢真如时，由究竟道于一切方面唯现为真如，因远离一切垢染而唯成真如故。仅以此为境，称为趣近其本性。
这也是圆成实性的转依，因为是其本性故。虽然在见道等阶段也有转依，但此处说为圆成实，因为已断尽一切垢染。
对于此转依，应当如何趣入，如何使趣入成为无上呢？答曰：以十种方式趣入转依为无上。即将要解说的十种方式。即：自性、事物、补特伽罗、差别、必要、所依、作意、加行、过患与利益。
其中，首先趣入自性是为了暂时垢染与真如不显现、显现的缘故而成为无垢真如。为了暂时垢染不显现与唯真如显现的缘故而成为无垢真如，这就是转依的自性。如是遍知者即称为无上趣入自性。
其中趣入事物是共同器世间识的真如转依、经典法界的真如转依与不共有情界的真如转依。转依的事物是三种真如的转依，也是随顺分类的果位差别。因为显现、教授与遍示的果有差别故。
其中趣入补特伽罗，前二者唯是诸佛菩萨的真如转依，而非他者，因为是不共故。后者也是声闻缘觉的，也是诸佛菩萨的，因为是共同故。
其中趣入差别是诸佛菩萨的刹土清净差别。刹土清净差别是诸佛菩萨二者所有，而非声闻所有，因为彼等显现为高低故。由获得法身、受用身、化身而成就教主、教授与自在的差别。
其中成就教主的差别是由现证一切所知相而了知。成就教授的差别是因为宣说甚深、广大与众多稀有不可思议门故。

།དབང་འབྱོར་པ་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཁྱད་པར་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་ བ་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་ཐོགས་པ་མེད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དག་ནི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་། རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཐོབ་པ་ལས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་དགོས་ པ་ལ་འཇུག་པ་ནི་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་དང་།ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྟོན་པའི་དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་དང་། ས་བཅུ་པོ་རྣམས་སུ་སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་ལས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། །དེ་ལ་དགོས་པའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལས་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་སོ།།ཁྱད་པར་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་སྨོན་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་པ་ལས་སོ། །དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྟོན་པའི་དམིགས་ པའི་ཁྱད་པར་ལས་ཏེ།འདྲེས་པ་དང་མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པ་དང་། དེའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ལས་སོ། །སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་ནི་ས་བཅུ་པོ་རྣམས་སུ་སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་ལས་ཏེ། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤང་པའི་དོན་དུ་དེའི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པ་ལ་སྦྱོར་ བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་རྟེན་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཏེ། རྟེན་དེས་དེ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འཇུག་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། གསུངས་པ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པ་རྣམ་པ་དྲུག་གིས་སོ། །འཇུག་པ་རྣམ་པ་ དྲུག་ཀྱང་།དམིགས་པ་དང་། མཚན་མ་སྤངས་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། མཚན་ཉིད་དང་། རྗེས་སུ་བསྔགས་པ་དང་། ཕན་ཡོན་དང་། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལས་སོ། །དེ་ལ་དམིགས་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འཆད་ པར་འགྱུར་བས་སོ།།འདི་ལྟ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྟོན་པ་དང་། དེ་ལ་མོས་པ་དང་། ངེས་པ་དང་། ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་སོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེའི་དམིགས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྟོན་པ་དང་། དེ་ལ་མོས་པ་དང་། ངེས་པ་དང་། ཚོགས་ ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ།གང་རུང་ཞིག་མེད་ན་དེ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དམིགས་པ་ལ་འཇུག་པ་མཐའ་དག་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མཚན་མ་སྤངས་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་། གཉེན་པོ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། རྟོགས་པའི་མཚན་མ་སྤངས་པ་ལས་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་མ་སྤངས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་སྤངས་པ་ལས་སོ། །གཉེན་པོའི་མཚན་མ་སྤངས་པ་ནི་མི་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་སྤངས་པ་ལས་སོ། །དེ བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་སྤངས་པ་ནི་འདི་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་འབད་རྩོལ་ཡང་སྤངས་པ་ལས་སོ།།རྟོགས་པའི་མཚན་མ་སྤངས་པ་ནི་ས་རྣམས་སུ་བསྒོམས་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཐོབ་པའི་མཚན་མ་སྤངས་པ་ལས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་དང་འདིས་ནི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་ བཞིན་རགས་པ་དང་།འབྲིང་དང་། ཕྲ་མོ་དང་། རིང་དུ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་རྣམས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་མ་ནི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྟོགས་པར་སླ་བའི་ཕྱིར་རགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་གཉེན་པོའི་མཚན་མ་ནི་འབྲིང་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་ནི་ཕྲ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོག་པའི་མཚན་མ་ནི་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིང་དུ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ ལ་ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་འཇུག་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་།འདི་ལྟ་སྟེ། དམིགས་པའི་སྦྱོར་བས་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་སོ། །མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བས་ནི་དོན་མི་དམིགས་པ་ལས་སོ། ། དམིགས་པ་མི་ དམིགས་པའི་སྦྱོར་བས་ནི་དོན་མེད་ན་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་མི་དམིགས་པ་ལས་ཏེ།རྣམ་པར་རིག་པར་བྱ་བའི་དོན་མེད་ན་རྣམ་པར་རིག་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ།

获得自在的殊胜性是因为获得了为众生成办事业的无碍神通等不可思议功德。应当了知这些是依次从获得法身、圆满受用身和化身而来。
其中趣入所需是从殊胜的往昔愿力、大乘教法所缘的殊胜、以及十地中修行的殊胜而来。关于这些，菩萨们依靠三种殊胜所需而超胜声闻和独觉的转依。
三种殊胜中，愿力的殊胜是从往昔愿力的殊胜而来，即发菩提愿。所缘的殊胜是从大乘教法所缘的殊胜而来，即缘一切杂染和清净诸法以及其真如。修行的殊胜是从十地中修行的殊胜而来，即为断除一切障碍而修习其对治。
其中转依的所依是无分别智，因为依靠此而获得彼。如何趣入彼？答曰：以六种方式趣入无分别智。六种趣入即是：所缘、断除相、正确修行、相状、随赞、功德和遍知。
其中趣入所缘有四种，如下文将说明。即：宣说大乘、信解、决定和圆满资粮。无分别智的所缘是宣说大乘、信解、决定和圆满资粮，因为若缺任一则彼不生。由此说明了所有趣入所缘。
其中趣入断除相有四种，应当了知是从断除违品相、对治相、真如相和证悟相而来。其中断除违品相是从断除贪欲等相而来。断除对治相是从断除不净观等相而来。断除真如相是从断除'此是真如'的勤作而来。断除证悟相是从断除各地修习所证得的相而来。
如是，此处依次说明了粗、中、细和远随行。其中违品相因为是习气的因且易于了知故为粗。对治相因为是其对治故为中。真如相为细，因为是一切其他的对治。应知证悟相因为是修习的果故为远随行。
其中趣入正确修行有二种，即：以有所缘修行是从唯识所缘的修行而来。以无所缘修行是从不缘外境而来。以所缘无所缘修行是从无境时不缘唯识而来，因为若无所识之境则识不应理。

།དམིགས་པ་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་གཉིས་པ་མ་དམིགས་པས་གཉིས་མེད་པ་དམིགས་པ་ལས་སོ། །དེ་ ལ་མཚན་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་གནས་པ་ལས་ནི་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་སྣང་བ་ལས་ནི་གཉིས་དང་། ཇི་ལྟར་མངོན་པར་བརྗོད་པ་དང་། དབང་ པོ་དང་།ཡུལ་དང་། རྣམ་པར་རིག་པ་དང་། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དུ་གཉིས་དང་། ཇི་ལྟར་མངོན་པར་བརྗོད་པ་དང་། དབང་པོ་དང་། ཡུལ་དང་། རྣམ་པར་རིག་པ་དང་། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྣང་བ་མེད་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ ཡེ་ཤེས་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཅི་ཞིག་བསྟན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། གསུངས་པ། དེ་ལྟར་ན་འདིས་ནི་བརྟག་ཏུ་མེད་པ། བསྟན་དུ་མེད་པ། མི་གནས་པ། སྣང་བ་མེད་པ། རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པ། གནས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ ཉིད་མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་ལ་གཉིས་སུ་བརྟག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་བརྟག་ཏུ་མེད་པའོ། །མངོན་པར་བརྗོད་པས་བསྟན་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་བསྟན་དུ་མེད་པའོ། །མིག་གི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པར་མི་གནས་པས་ན་མི་གནས་པའོ། ། ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྣང་བ་མེད་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རིག་པ་མ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པའོ། །གནས་ཀྱི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པས་གནས་མེད་པའོ། །སྣང་བ་ལས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་མཉམ པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཏེ་།དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་སྣང་བར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོགས་པ་སྨོས་པ་ནི་སྨིག་རྒྱུ་དང་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་བལྟ་བར་ བྱའོ།།དེ་ལ་ཕན་ཡོན་ལ་འཇུག་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྫོགས་པར་ཐོབ་པས་ནི་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པས་སོ། །བདེ་བར་གནས་པ་མཆོག་ཐོབ་པས་ནི། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་བདེ་བ་སྤངས་པ་དང་། གཏན་དུ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ རོ།།སྟོན་པ་ལ་དབང་འབྱོར་པས་ནི་ཤེས་བྱ་ཇི་ལྟ་བ་དང་། ཇི་སྙེད་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོམས་པ་ལ་དབང་འབྱོར་བ་ཉིད་ཐོབ་པས་ནི་ཇི་ལྟར་འོས་པར་བསྟན་པའི་སྒོ་དུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་བཞི་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། ཡེ་ ཤེས་དེའི་ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་བཞིར་བརྗོད་དོ།།དེ་ལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལས་འཇུག་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། གཉེན་པོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། ལས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལས་ སོ།།དེ་ལ་གཉེན་པོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་དང་། གང་ཟག་དང་། ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་དང་། ཐ་དད་པ་དང་། སྐུར་བ་འདེབས་པ་སྟེ། མེད་པར་འཛིན་པ་རྣམ་པ་ལྔའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མེད་ པར་འཛིན་པ་རྣམ་པ་ལྔའི་གཉེན་པོ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་གཉེན་པོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།མེད་པར་འཛིན་པ་རྣམ་པ་ལྔ་ནི་མེད་པའི་ཆོས་འཛིན་པ་དང་། མེད་པའི་གང་ཟག་འཛིན་པ་སྟེ། དོན་དམ་ པར་འཛིན་པའོ།མེད་པའི་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་འཛིན་པ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པར་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །མེད་པ་ཐ་དད་པ་འཛིན་པ་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་དག་སོ་སོ་བར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། མེད་པའི་སྐུར་བ་ཉིད་འཛིན་པ་ནི་ཆོས་དང་གང་ ཟག་དག་བརྟགས་པར་ཡོད་པ་ལ་ཡང་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་འདས་པ་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དང་། མངོན་རྟགས་སུ་བྱེད་པ་སྟེ། རྣམ་པ་ལྔ་སྤངས་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །རེ་ཞིག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་དུ་མི་རིགས་སོ།

无缘之缘的修习是通过不缘第二而缘无二而来。其中入于相之特征有三种，即：由于法性安住故，住于无二且不可言说之相，因为缘于彼故。由于不显现故，二及如是言说、根、境、识、器世间不显现故。凡是二及如是言说、根、境、识、器世间无有显现之处，即是无分别智。
若如是，将显示何者？答曰：如是，此即如经中所说，宣说无分别智之相为不可观察、不可显示、无住、无显现、无识别、无住处。其中因为于所取能取事物上无二可观察故为不可观察。因为不能以言说显示故为不可显示。因为不住于眼根等故为无住。因为非境故为无显现，即因为色等境无有显现故。因为非识别故为无识别。因为非住处事物故为无住处。
由于显现故，一切法如虚空界般平等显现，因为断除一切彼境相故。一切行如幻等显现，因为了知彼非真实显现故。所说'等'字，应当了知如阳焰、梦境等。
其中入于功德有四种：由获得圆满法身故，即由处所圆满转变故。由获得最胜安乐住故，即由断除有漏之乐及永远成为彼之本性故。由于教示自在故，即由了知如所有及尽所有故。由获得教授自在性故，即由随应而入诸多教法门故。因为是获得四种功德之因故，说彼智慧有四种功德。
其中由遍知而入有四种：由遍知对治、遍知相、遍知差别及遍知业故。其中遍知对治即：无分别智是法、补特伽罗、转变、差别、诽谤五种执无之对治故。如是了知无分别智是五种执无之对治，即称为遍知对治。
五种执无即：执无法及执无补特伽罗，即胜义执。执无转变，即执诸法生灭。执无差别即由于执著法与法性为各别故。执无诽谤即由于于假立之法与补特伽罗亦加以诽谤故。
其中遍知相即：由离不作意、超越、寂静、本性义、现相等五种之自相故。首先，无分别智由不作意分别故，不应理解为无分别自性。

།གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡིན་ན་ནི། དེ་ལ་བུ་ཆུང་དང བྱིས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་འགྱུར་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་ཀྱང་གནས་སྐབས་དེའི་ཚེ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་པས་སོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཡང་ཡིན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡང་དག་པར་ འདས་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཡིན་ན་ནི།དེ་ལས་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ཡང་དེར་འགྱུར་ཏེ། རྟོག་དཔྱོད་མེད་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་རང་བཞིན་ཡང་ཡིན་པར་མི་རིགས་ ཏེ།གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉེ་བར་ཞི་བས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡིན་ན་ནི་དེས་ན་གཉིད་ལོག་པ་དང་། མྱོས་པ་དང་། བརྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱང་དེར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་ཀྱང་གནས་སྐབས་དེའི་ཚེ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་པས་སོ། །འོན་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཁོ་ ནས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡིན་ན་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་ཀྱང་གཡོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་བྱེད་པས་སོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་མངོན་རྟགས་སུ་བྱེད་པ་ཡང་དེ་ཡིན་པར་མི་རིགས་སོ། །འདི་ལྟར་ རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ།།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ་ཞེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བཞིན་ན་ནི་ཤེས་པ་དེ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་རྣམ་པར་རྟོག་ཅིང་བརྗོད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་འདི་ལྔའི་རང་གི་ མཚན་ཉིད་ལས་གྲོལ་པར་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་། ཉི་ཚེ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་། མི་གནས་པ་ཉིད་དང་། གཏན་དུ་བ་ཉིད་དང་། བླ་ན་མེད་པ་ཉིད་དང་། ཁྱད་པར་རྣམ་པ་ལྔས་སོ། །ཤེས་པ་དེ་ནི་ཁྱད་པར་ རྣམ་པ་ལྔས་ཉན་ཐོས་དང་།རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་སོ། །དེ་ལ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། འཁོར་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ཉེས་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་ན་དེའི་ཤེས་པ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་ པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་།།ཉི་ཚེ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཙམ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་། །གནས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གནས་པས་སོ། །གཏན་དུ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་ མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འཆད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་།གཟིངས་ལྟ་བུའི་མདོ་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །བླ་ན་ཡོད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བླ་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འདི་དག་ལས་བཟློག་ནས་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་ལྔས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ།།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། འཁོར་བ་དག་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ཉེས་པ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉི་ཚེ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་གི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡུལ་དུ་ བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མི་གནས་པ་ཉིད་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། འཁོར་བ་དག་མི་ལེན་པ་དང་མི་འདོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་དུ་བ་ནི་རྟེན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྟག་པས་ན་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ན་ཡང་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བླ་ན་མེད་པ་ནི་ དེ་ལས་མཆོག་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རིང་དུ་བྱེད་པ་དང་། བླ་ན་མེད་པའི་བདེ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པ་དང་། དེའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་ པའི་ཡེ་ཤེས་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དང་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གཏོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ལས་ ཀྱི་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་ལྔས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།ཡེ་ཤེས་དེས་ནི་ལས་རྣམ་པ་ལྔ་བྱེད་དོ། །འདི་ལྟར་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མངོན་དུ་རྒྱུ་ལས་རིང་དུ་བྱེད་དེ་། ཀུན་ནས་ལྡང་བ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རོ།

如果由于不作意分别而成为无分别，那么婴儿和幼童等的心识也将成为无分别，因为他们在那个时候也不作意分别。
也不应该是超越分别的自性，如果是超越分别的自性，那么入第二禅等定的人也将成为无分别，因为无寻伺故无分别。
也不应该是分别寂灭的自性，如果由于分别寂灭而成为无分别，那么睡眠、醉酒、昏迷的人也将成为无分别，因为他们在那个时候也不作意分别。
如果仅仅由于自性的缘故而成为无分别，那么色等境也将成为无分别，因为它们也由于无动故不作分别。
也不应该是以无分别为表相，如此'无分别、无分别'作意时，那种智慧是不会生起的，因为无分别的分别和言说作意也是分别的行相。
因此应当了知，此智慧超离这五种自相。
其中遍知的殊胜有五种相：无分别、非局部、无住、永恒、无上。
此智慧以五种殊胜超胜声闻和独觉的事业。
其中声闻和独觉对涅槃和轮回的功德过患有分别，因此他们的智慧是有分别的。
也是局部的，因为仅缘四圣谛的共相。
也是住着的，因为住于涅槃。
也非永恒，因为说无余涅槃，如筏喻经中所说。
也是有上的，因为佛智是有上的。
与此相反，诸佛菩萨的智慧以五种殊胜而超胜。
无分别是因为不分别涅槃和轮回的功德过患。
非局部是因为如实了知一切所知的自相和共相为境。
无住是因为不取不舍涅槃和轮回。
永恒是因为所依法身常住，即使在无余涅槃中也相续不断。
无上是因为没有比此更殊胜的。
由此遍知有五种事业的殊胜：远离分别、成办无上安乐、远离烦恼障和所知障、由此所得后得智趣入一切所知相、清净佛土、成熟有情、引导至一切种智。
此智慧有五种事业。即：远离现行分别，因为摧毁了现起。

།བླ་ན་མེད་པའི་བདེ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། ཤེས་བྱ་ཇི་ལྟ་བ་དང་། ཇི་སྙེད་ པ་རྟོགས་པས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་ཅིང་གཏན་དུ་པའི་བདེ་བ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་དེ་། ཕྲ་རྒྱས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ རྗེས་ལས་ཐོབ་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པར་ཡང་བྱེད་དོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གཏོང་བར་ཡང་བྱེད་དོ། ། དེ་ལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི་ཅི་ནས་ཀྱང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་འཇུག་པར་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་འདི་སྙམ་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་དོ། །གོ་རིམས་ཀྱང་སྟོན་ཏེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པས་ས་བོན་ཐམས་ཅད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པས བསྡུས་པའོ།།མེད་པ་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་སུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བརྟེན་པའི་རྒྱུད་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་རྟོགས་པའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་མ་ཤེས་པ་ལས་ཡིན་ ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ལས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཤེས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དང་བཅས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་སྣང་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དེ་ནི་ རྟག་ཏུ་ཤེས་པ་ལ་སྣང་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ།།གཞན་ཡང་དེ་སྣང་བས་ནི་ཆོས་ཉིད་མི་སྣང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་མི་སྣང་བའོ། །དེ་མི་སྣང་བས་ནི་ཆོས་ཉིད་མི་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ནི་དེ་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ ཞིག་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའོ།།དེ་ལྟར་དམིགས་པ་ལས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ནི་སྣང་དུ་ཟིན་ཀྱང་མེད་ པར་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་དམིགས་པ་ལ་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་དམིགས་པ་ལས་ནི་དོན་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་ལ་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པར་རིག་པ་ཉིད་ དོན་དུ་སྣང་བས་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དོན་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་ལས་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་མི་དམིགས་པ་ལ་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པར་རིག་པ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་པར་རིག་པར་བྱ་བའི་དོན་མེད་ན་ རྣམ་པར་རིག་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་མི་དམིགས་པ་ལས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མི་དམིགས་པ་ལས་སོ། །གཉིས་པོ་ཁྱད་པར་མེད་པ་དམིགས་པ་ལ་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཉིས་པོ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་ པོ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོར་མ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་གཉིས་སོ།། ཁྱད་པར་མེད་པར་དམིགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཁྱད་པར་ནི་གཉིས་ཡོད་ན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གཉིས་མི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ མི་དམིགས་པའོ།།དེ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་འཇུག་པར་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ། དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་སྔར་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ།

成就无上安乐，因为通达所知的如所有性和尽所有性，而成就一切殊胜的无颠倒永恒安乐。
获得远离烦恼障和所知障，因为彻底断除随眠及习气。
从无分别智后得智中，以自相为境的智慧趣入一切所知相。
也能清净佛土、成熟有情、舍弃一切种智。
其中，趣入作意是指欲入无分别的菩萨如是作意。
也说次第，所谓'一切种子非真分别'是指阿赖耶识所摄。
'无二显现因'是指被二取执着习气所执持。
'依此相续他'是指了知转识。
'从不知真如'是指从无始时来的无明习气。
'因此'是指无明是颠倒之因。
'有因之果虽现非有'是指非真分别虽恒时显现于识中但实非存在。
'又彼显现则法性不显'是指真如不显。
'彼不显故法性不显'是指由彼无而显示。
'若以胜解作意如是作意的菩萨趣入无分别智'是指摄属加行道。
'如是从所缘'是指非真分别虽现而无所缘等唯识所缘，趣入是因为唯识显现为二。
'从唯识所缘趣入一切义不可得'是指由唯识显现为境故无外境。
'从一切义不可得趣入唯识不可得'是指唯识不成立为唯识，因为无所识境时识不应理。
'从彼不可得'是指从所取能取不可得。
'趣入二者无差别所缘'是指由无二性故二者无差别。
所取能取二者无所得性即是二者无差别所缘，应当了知，因为差别是在有二时了知。
'其中二不可得'是指所取能取不可得。
'此即无分别智'是说明所诠，即如前所说欲入无分别的菩萨如是作意，如是作意即是趣入无分别智。

།ཡུལ་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་ལྟར་ཡུལ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་སྟེ། དམིགས་པ་མེད་ཀྱང་ཡུལ་དང་བཅས་པ་ཡོད་པས་ སོ།།དམིགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པ་སྟོན་ཏེ། དེ་ནི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཇུག་པ་དང་བཅས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་ཇི་ལྟར་སྦྱོར་ན།ཡེ་ཤེས་དེ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་སྦྱོར་བ་སྟོན་ཏོ། །སྦྱོར་བ་ལ་འཇུག་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། མོས་པའི་སྦྱོར་བས་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་སྟེ། དེ་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་ངེས་པར་རྟོགས་པའི་གནས་སྐབས་གང་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། ། རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བས་ནི་ས་དང་པོར་ཏེ། དེ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་སྔར་བསྟན་པའི་རེག་པའི་གནས་སྐབས་གང་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །སྒོམ་པའི་སྦྱོར་བས་ནི་ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་ས་དྲུག་དང་ཞེས་བྱ བ་ནི།ས་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་ཉིད་ཀྱང་མཚན་མ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་དག་པའི་ས་གསུམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པར་རོ། །ཡོངས་སུ་དག་པ་ཉིད་ཀྱང་མཚན་མ་ཀུན་ཏུ་མི་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ གཉེན་པོ་ལ་མ་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཡང་སྔར་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་གནས་སྐབས་ཉིད་དེ། མཐར་ཐུག་པའི་སྦྱོར་བས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་ལས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཐོབ་པ་དེ་ལ་ནི་མཐར་ཐུག་པའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།དེ་ཡང་སྔར་བསྟན་པའི་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་སོན་པའི་གནས་སྐབས་ཉིད་དོ། །དེའི་བདག་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་སོན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་དེའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པས་ན། གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཉེས་དམིགས་ལ་འཇུག་པ་ནི། གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་མེད་པའི་ཉེས་དམིགས་བཞི་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་མི་འཇུག་པའི་རྟེན་མེད་པའི་ཉེས་དམིགས་ཏེ། གལ་ཏེ་གནས ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་མེད་ན་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་མེད་པས་རྟེན་མེད་པར་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཕྱིས་མི་སྐྱེ་བའོ།། ཆོས་ཉིད་དུ་གནས་པའི་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དེས་ན་ཉོན་མོངས་པ་འཇུག་པའི་རྟེན་བཞིན་དུ། དེའི་རྟེན་ཡོད་དགོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཉོན་ མོངས་པ་མི་འཇུག་པའི་རྟེན་མེད་པའི་ཉེས་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྟེན་དང་བཅས་པར་འཇུག་པ་དེ་བཞིན་དུ། དེའི་གཉེན་པོ་ཡང་རྟེན་དང་བཅས་པ་འགྱུར་དགོས་ཏེ། དེས་ན་ལམ་འཇུག་པའི་རྟེན་མེད་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ། ། ཡང་དཔེར་ན་འཁོར་བའི་གང་ཟག་ལ་འཁོར་བའོ་ཞེས་ཕུང་པོ་རྣམས་འདོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གང་ཟག་ལ་ཡང་གདགས་པའི་གཞི་ཡོད་དགོས་སོ། །རེ་ཞིག་སེམས་དེ་ཉིད་ནི་ཡིན་པར་མི་འཐད་དེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉིས་པོ དག་གི་སྐྱེ་བ་དང་།འགག་པའི་དུས་གཅིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། འགལ་བ་དག་ནི་རྟེན་གཅིག་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གྲང་བ་དང་དྲོ་བའི་རེག་པ་རྟེན་གཅིག་པར་མི་འཐད་པ་བཞིན་ནོ། །ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ན་ཡང་གདགས་ པའི་གཞི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་ཕུང་པོ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གང་ཟག་ཏུ་གདགས་པའི་གཞི་མེད་དགོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གང་ཟག་ཏུ་གདགས་པའི་གཞི་མེད་པའི་ཉེས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་གདགས་པའི་ གཞི་མེད་པའི་ཉེས་པ་ནི་བཞི་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་གཞིའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། དེ་ལས་ཀྱང་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཡོད་ན་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་བཞི་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་འདི་ ནི་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལ་འཇུག་པ་རྣམ་པ་བཅུ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་སྣང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ།

'无境'是为了遮除如眼等有境性，虽无所缘但有境界故。'无所缘'是说不缘色等境界，因为这是由不缘一切相而区分的。已说智慧相及其运作。
现在说菩萨如何修习而获得彼智慧的修习。入修习也有四种：以胜解修习在胜解行地，即是前说决定了悟的阶段。以通达修习在初地，因为以见道通达法界的缘故。这也就是前说触证的阶段。
以修习修习在六个未清净地，即是从第二地开始。未清净是因为仍在运用诸相的缘故。'在三个清净地'是指从第八地开始。清净是因为不再运用诸相，因为自然趋入其对治的缘故。这也就是前说随念的阶段。
以究竟修习在佛地，任运成就佛陀事业相续不断的缘故。从何处立即获得佛陀事业相续不断，即称为究竟修习。这也就是前说趣近彼自性的阶段。趣近彼自性即是成为彼智慧的自性，因为与转依智慧同一味的缘故。
其中入过患有四种无转依过患：即无离烦恼所依过患，若无转依则无所依令烦恼后不生。法性住的运作将如何？因此如同烦恼生起需要所依，其对治也需要所依，这是无离烦恼所依过患。
同样，如有漏识有所依而运作，其对治也应有所依，因此成为无道所依过患。又如轮回补特伽罗以蕴假立为轮回，涅槃补特伽罗也应有假立所依。暂且彼心不应理，因为违品二者生灭同时，相违不应有同一所依，如冷暖触不应有同一所依。
在无余涅槃时也无假立所依。因此如蕴应有涅槃补特伽罗假立所依，这是无涅槃补特伽罗假立所依过患。无三菩提差别假立所依过患是第四。
因此无实事所依的转依是存在的。由此也应知若有转依则有相反的四种功德。如是应知这是入转依的十种相。已说如何虽现非真分别而实无。

། འོན་ཀྱང་འདིར་དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པའི་དཔེ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་གསུངས་ པ།མེད་པར་སྣང་བའི་དཔེ་ནི་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པར་གྱུར་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་སྣང་ཡང་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །སོགས་པ་སྨོས་པ་ནི་རི་དགས་སྲེད་པ་དང་། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་ སོགས་པ་དང་།སྨིག་རྒྱུ་དང་། སྒྲ་བརྙན་དང་། ཆུ་ཟླ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་བཅུས་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལ་འཇུག་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་བཤད་ཟིན་པ་དེ་ལ། གལ་ཏེ་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ན་གཞན་དུ་འགྱུར་བས་ན་ གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཡང་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་དཔེས་གྲུབ་པར་གསུངས་པ་ནི། གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་དཔེ་ནི་ནམ་མཁའ་ དང་།གསེར་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་ཁོ་ན་སྟེ། གློ་བུར་གྱི་ཁུག་རྣ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ལས་དེ་མ་གཏོགས་པར་ཟད་ལ། དེ་དང་བྲལ་བ་ལས་ནི་དག་པ་ཡིན་ནོ། །མ་དག་པ་ ནི་དག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་དག་པ་ཉིད་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་མ་དམིགས་པའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བས་དམིགས་པར་ཟད་དོ། །རབ་ཏུ་དག་པར་དམིགས་པས་ནམ་མཁའ་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་ཡང་མ་ ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་གསེར་ཡང་བཟང་བ་ཉིད་དུ་གནས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པས་དེ་མ་དམིགས་པར་ཟད་ལ། དེ་དང་བྲལ་བ་ལས་ནི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པས་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ཡང་མ་ ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཆུ་ནི་དྭངས་པར་གནས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཆུ་དེ་ལ་སའི་རྫས་དང་འབྲེལ་པས་དེ་མི་དམིགས་པར་ཟད་ལ། སའི་རྫས་དང་བྲལ་བ་ལས་ནི་མ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པ་ལས་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པའི་ཆུའི་རྫས་དེར་མ་བྱུང་བ་ལས་སྐྱེས་པ་ ཡང་མ་ཡིན་ལ།དྭངས་པ་ཉིད་དམིགས་པས་ཆུའི་རྫས་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྔར་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་གློ་བུར་ གྱི་སྒྲིབ་པ་སྣང་བས་མི་སྣང་བར་ཟད་དོ།།མ་དག་པ་དང་། བཟང་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། མ་དྭངས་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །དེ་དང་བྲལ་བ་ལས་ནི་སྣང་བ་ཡིན་ལ། གང་ལས་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དང་བཅས་པས་སྣང་བར་འགྱུར་བ་སྣང་བ་ལས་ཡང་མ་བྱུང་ པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་མེད་པས་ནི་ཆོས་ཉིད་དང་། དེས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་རྟག་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་གསེར་དང་ཆུའི་དཔེས་ནི་རྫས་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཡོན་ཏན་ཙམ་ཆོས་མཐུན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། ནམ་མཁའི་དཔེས་ནི་ཐམས་ ཅད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་གཞན་ཡང་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། གོས་ལ་སོགས་པ་དྲི་མ་དང་བྲལ་བས་དག་པར་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་གནས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་འགྲེལ་པ་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་ ་གྱིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།

然而在此说明对此生起信解的譬喻。无而显现的譬喻是幻术和梦境等，譬如幻术和梦境等虽然可见，但并不存在，如是诸法虽现而实无。所说'等'字，应知还包括鹿爱、乾闼婆城等，以及阳焰、回声、水月等。
如前所说以十种方式趣入最胜转依，对此，若问：既然是转依，由于转变为他，如何不成为具有变异法性的转依？为此，说明虽是转依但如何不是变异法性，以譬喻成立：转依的譬喻是虚空、黄金、水等。
譬如虚空本性清净，仅由暂时的云雾等相连而不显现，离彼则清净。不清净者不能成为清净，意即清净性并非新生，而是由离开不显现因而显现而已。由显现极清净，虚空也不应承许为具有变异法性。
如是黄金也是安住于优质性，仅由暂时垢染所覆而不显现，离彼则显现。显现也非新生。
如是水性本来清澈，彼水由与地物相连而不显现，离地物则显现。显现也非从未有的相续流水新生，由显现清澈性，水性也不承许为具有变异法性。
如是于转依中，本性光明者并非先前不存在，然由暂时障蔽显现而不显。如不清净、非优质、不清澈一样。由离彼则显现，显现也非从未有的法性具变异性新生。
由无彼故，法性及由彼所显的转依是常住。此中以黄金、水的譬喻是不依物质而显示唯功德相顺，以虚空譬喻则显示一切。所说'等'字，应知还有其他相似情况，如衣服等离垢而住于清净性等。
《抉择法法性论释》由大师世亲造毕。

D4029

། །།ཁ་ཆེའི་པཎྜི་ཏ་མ་ཧཱ་ཛ་ན་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བསྒྱུར་བའོ།། །།[#་]@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། མ་ཧཱ་ཡཱ་ན་སཱུ་ཏྲ་ཨ་ལཾ་ཀ་ར་ཊཱི་ཀ་།བོད་སྐད་དུ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ སྡེའི་རྒྱན་གྱི་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ།སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་ཡོན་ཏན་གཏེར་གྱུར་པ། །ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོ་དང་། །རྒྱལ་བའི་སྲས་གཞན་དེ་དང་དེ་དག་དང་། །ཐོགས་མེད་ཞལ་ སྔ་ནས་དང་དེའི་གཅུང་དང་།།བླ་མ་གང་ལས་བདག་གིས་སྐྱེ་བོ་ལ། །གསལ་ཞིང་སྣང་བྱེད་བསྟན་བཅོས་འདི་ཐོས་ཏེ། །ཀུན་ལ་བདག་རྟག་མགོ་བོས་ར་གཏུགས་ནས། །ཞེ་ས་དང་བཅས་ཡང་དག་གུས་ཕྱག་འཚལ། །དོན་བསམ་ རྣམས་ལ་བློ་རྟུལ་བསྟན་བཅོས་འདི།།ཚིག་དོན་ཟབ་པར་རྣམ་བསམས་བཤད་སྦྱར་དག་།བྱ་བའི་བསམས་པའང་བདག་ལ་འགའ་ཡང་མེད། །དེ་ལྟས་རང་ལ་ཕན་ཕྱིར་ཅུང་ཟད་བྱ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་གྱི་ལུས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ ལ་གནས་པ་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་སློབ་པོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན། རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་གང་ལ་སློབ་ པ་དང་།ཇི་ལྟར་སློབ་པ་དང་། གང་དག་སློབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་གང་ལ་སློབ་ཅེ་ན། གནས་བདུན་ལ་སློབ་བོ། །གནས་བདུན་པོ་ གང་དག་ཡིན་ཞེ་ན།རང་གི་དོན་དང་། གཞན་གྱི་དོན་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་དང་། མཐུ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། གནས་བདུན་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་ པའི་བྱང་ཆུབ་བོ།།རང་གཞན་དོན་དང་དེ་ཉིད་དོན། །མཐུ་དང་རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི། །ཆོས་དང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སྨིན་དང་། །བདུན་པ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གང་ལ་བསླབ་པར་བྱ་བ་དེ་ནི་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་བསླབ་ པར་བྱ་བ་དེ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ།འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་རྣམས་ལ་སློབ་པར་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དང་པོ་ཁོ་ནར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་མོས་པ་མང་བར་བྱ་བ་དང་། ཆོས་ཚོལ་བ་དང་། ཆོས་སྟོན་པ་དང་། ཆོས་དང་མཐུན་ པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པ་དང་།ཡང་དག་པའི་གདམས་ངག་རྗེས་སུ་སྟོན་པ་ལ་གནས་པ་དང་། ལུས་དང་། ངག་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཐབས་ཀྱིས་ཟིན་པར་བྱ་སྟེ། རིམ་པ་འདིས་གང་དག་སློབ་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དེ་ཁོ་ན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སློབ་པའི་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ།།སྡོམ་ནི། མོས་པ་མང་བ་ཉིད་དང་ནི། །ཆོས་ཚོལ་བ་དང་སྟོན་པ་དང་། །དེ་བཞིན་སྒྲུབ་དང་ཡང་དག་པའི། །གདམས་ངག་རྗེས་སུ་སྟོན་པ་དང་། ། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས། །ཐབས་ཀྱིས་ཟིན་པ་ཐ་མ་ཡིན། །གང་དག་སློབ་པ་ཡིན་ཞེས་བཤད་པ་གང་དག་ཅིག་སློབ་ཅེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་སློབ་བོ། །དེ་ལྟར་སློབ་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་དག་ཅིག་ཡིན་ཞེ་ན།དེ་དག་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་བཅུར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རིགས་ལ་གནས་པ་དང་། ཞུགས་པ་དང་། བསམ་པ་མ་དག་པ་དང་། བསམ་པ་དག་པ་དང་། བསམ་པ་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་དང་། བསམ་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། མ་ངེས་པར་རྟོགས་པ་དང་། སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་དང་། སྲེད་པ་ཐ་མ་པའོ། །ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིང་བྱེ་བྲག་མེད་པར་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་འདི དག་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེ། །བློ་དང་ལྡན་པ་གསལ་བའི་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་ལུས་ནི་དེ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་དེས་གཞན་ཡང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་ བྱའོ།

迦湿弥罗班智达摩诃嘉那和译师智慧贤所译。